ახალი მსოფლიო წესრიგი – როგორ აისახება ეს საქართველოზე

ბოლო წლებში მსოფლიო პოლიტიკური წესრიგი რადიკალურად შეიცვალა, თუკი მანამდე სუპერსახელმწიფოდ მხოლოდ აშშ მოიაზრებოდა, ახლა გეოსტრატეგიული პოზიციები სამ წამყვან ძალაზე გადანაწილდა. მსოფლიო წესრიგში მეორე მთავარი ქვეყანა ჩინეთია, რომელიც ბირთვული-სტრატეგიული იარაღით და სოციალურ-გეოპოლიტიკური კონცეფციით ერთ-ერთ მთავარ მოთამაშედ იქცა, რუსეთმა კი ამ სამეულში სამხედრო პოტენციალით და გეოპოლიტიკური ამბიციებით დაიმკვიდრა თავი.

„მსოფლიო პოლიტიკური წესრიგი შეიცვალა, თანაც კარდინალურად, ადრე თუ იყო უნიპოლარული, ანუ ერთი პოლიტიკური გავლენის ცენტრი და ჰიპერსახელმწიფო – აშშ, დღეს ეს სიტუაცია აღარაა. 2014 წლის შემდეგ ამან ცვლილება დაიწყო და ფაქტიურად ტრიპოლარული. ანუ სამპოლუსიანი მსოფლიო წესრიგი მივიღეთ.

„აქ მთავარი აქტორები აშშ, რუსეთის ფედერაცია და ჩინეთის სახალხო რესპუბლიკა არიან, ამ მიმართულებას ევროკავშირიც უახლოვდება, მაგრამ ბრექსითის პროცესმა ის დაამუხრუჭა, რომ ის ერთიანი გეოპოლიტიკური აქტორი და მსოფლიო წესრიგის გავლენიანი მეოთხე სუპერცენტრი ყოფილიყო. ბრექსიტმა, მასში არსებულმა რთულმა პოლიტიკურმა პროცესებმა და მის შიგნით არაერთგვაროვანმა პოზიციებმა, ევროკავშირი შეაფერხა.

„ჩინეთს აქვს საკმაოდ სერიოზული მისწრაფებები, მათ შორის ბირთვული სტრატეგიულ ტრიადაში, ბოლოს მან აჩვენა საკმაოდ სერიოზული სტრატეგიული დამრტყმელი შეიარაღება, ანუ ბალისტიკური რაკეტები DF-17, რომელსაც 15 ათას კილომეტრ სივრცეზე შეუძლია ბირთვული ქობინების გადატანა. ჩინეთს ასევე აქვს 1000-ზემეტი ბირთული ქობინი, იგი მეოთხე ტიპის სამხედრო ტექნოლოგიებზე გადავიდა, როგორიცაა: დამრტმელი შეიარაღება და ჰაერსაწინააღმდეგო თავდაცვის სისტემები, ის ასევე ეკონომიკური თვალსაზრისით მსოფლიოში მეორე უძლიერესი სახელმწიფოა,

„ჩინეთის ამბიციები გაიზარდა, შეიმუშავა სოციალურ-გეოპოლიტიკური კონცეფცია, როგორიცაა „ერთი გზა-ერთი სარტყელი”, ამ 400-მლრდ-იანი სტრატეგიის მეშვეობით ჩინეთი გახდა მსოფლიო პოლიტიკის გავლენის ცენტრი და გახდა ის სახლემწიფო,რომელსაც მსოფლიო პოლიტიკურ დღის წესრიგში სიტყვა ეთქმის.

ამერიკაზე, გასაგებია, თუ რატომაც რჩემა სუპერ სახელმწიფოდ მსოფლიო პოლიტიკაში, თუმცაღა, ტრამპის პოლიტიკამ ქვეყანას ეს პოზიციები თანდათან დააკარგვინა.

„რუსეთის ფედერაციამ თანდათან უკვე გაზარდა ამბიციები, თავისი გავლენის ცენტრები, მისი გეოპოლიტიკური ამბიციები აღწევს ლათინო ამერიკას, აფრიკას, ასევე სამხრეთ-აღმოსავლეთ აზიას, იგი საკმაოდ გააქტიურდა წყნარი ოკეანის მიმართულებითაც. მისი სამხედრო პოტენციალი იზრდება, განსაკუთრებით, ბირთვული სტრატეგიულ შეიარაღებზაე ზებგერით იარაღის შექმნით.

„რუსეთს უკრაინაში და საქართველოში ჰიბრიდულ ომს აწარმოებს, იგი ცდილობს, თავის ჰეგემონობა განახორციელოს ბალტიისპირეთში, შავი ზღვის და კასპიის ზღვის მიმართულებით და გავიდეს საოკეანო სივრცეებისკენაც.

“სირიაში მისი ჩართულობა ნიშნავს, რომ მას უკვე გაუჩნდა გლობალური პოლიტიკური ამოცანები, იგი ეკონომიკურად აშშ-ს და ჩინეთს ჩამორჩება, თუმცა სამხედრო ტექნოლოგიებით და გეოპოლიტიკური ამბიციებიდან გამომდინარე, მესამე მსოფლიო გავლენის ცენტრი გახდა”

მისივე თქმით, მსოფლიო სამპოლუსიანი წესრიგი საქართველოსაც შეეხო, რაც ანაკლიის პორტის მოვლენებზე აისახა.

„ანაკლიის პორტან დაკავშირებული მოვლენები პირდაპირ კავშირშია მსოფლიო წესრიგის ცვლილებასთან, ანაკლიაში სამივე გავლენის ცენტრის: აშშ-ს, ჩინეთის და რუსეთის ინტერესები დაუპირისპირდა, საქართველო აღმოჩნდა ის ერთ-ერთი მნიშვნელოვანი ტერიტორია, სადაც სამი ცენტრი ერთმანეთს უპირისპირდება.

„მიუხენის უსაფრთხოების საერთაშორისო კონფერენციამ და ექსპერტებმა ჯერ კიდევ შარშან დაადასტურეს, რომ მსოფლიო პოლიტიკური წესრიგი სამპოლუსიანია, ასევე, ტენდენციებიც უკვე იკვეთება

„უნდა აღინიშნოს, რომ რუსეთი და ჩინეთი სტრატეგიული პარტნიორები არიან, მათ შექმნეს ნატოს ანალოგიური გლობალური ტიპის გაერთიანება, როგორიცაა შანჰაის თანამშრომლობის ორანიზაცია, რომელიც გეოპოლიტიკურად ნატოს საწინააღმდეგო გაერთიანებაა.

„საქართველოს მოუწევს ამ რეალობის გათვალისწინება, ჩვენ თუ კიდევ ისტორიაში ჩავრჩით.

„მსოფლო პოლიტიკაში რომ არსებული წესრიგი იცვლება, ეს ახალი აღარაა, რაც თანდათან უფრო ნათლად გამოჩნდა. ეს დაკავშირებულია იმ ცვლილებებთან, რომელიც ცივი ომის შემდეგ მოხდა, როდესაც დასავლეთმა ცივ ომში გამარჯვება ნაადრევად ირწმუნა და ამის შედეგად შენარჩუნებული იქნებოდა ლიბერალურ წესრიგზე დამყარებული მშვიდობა, ეს სწორი არ გამოდგა და თანდათან გამოიკვეთა გლობალური ახალი მიზიდულობის ძალები – ჩინეთი, რუსეთი და კიდევ სხვა სახელმწიფოები, რომლებიც ასევე ცდილობენ, რომ დასავლეთს კონკურენცია გაუწიონ.

“თვითონ დასავლეთიც ბოლო პერიოდში ორ ნაწილად გაიყო, თუ მანამდე არსებობდა ერთი დასავლეთი ახლა უკვე ლაპარაკია, თუ რამდენადაა ეს დასავლეთი, იქიდან გამომდინარე, რომ თვითონ ნატოში, შეერთებულ შტატებსა და ევროკავშირს შორისაც გარკვეული დაძაბულობა არსებობს.

„ეს მდგომარეობა გლობალურ მოთამაშეებს ხელ-ფეხს უხსნის, რომლებიც ვაკუუმის შევსებას ცდილობენ, რომელიც დასავლეთის გაურკვევლობის პერიოდში შეიქმნა, ამას ჩვენ ყველგან ვხედავთ, სირიაში, შორეულ აღმოსავლეთში თუ სხვაგან, სადაც ახალი გეოპოლიტიკური ძალები ცდილობენ დაუსაბუთონ მსოფლიოს, რომ ისინი ახალი ძლიერი აქტორები არიან.

“ამით მსოფლიო თანდათან მულტიპოლარული წესრიგისკენ გადადის, სადაც იქნება არა ერთი ჰეგემონ სახელმწიფო, როგორიც აშშ იყო, არამედ სხვადასხვა თანაბარწონიანი აქტორები იქნებიან”.

„საქართველომ ამ გლობალური გაურკვევლობის პერიოდში უნდა ეცადოს, რომ ჩამოაყალიბოს თავისი საგარეო პოლიტიკური პრიორიტეტები, ეროვნული ინტერესებიდან გამომდინარე და ხალხზე დაყრდნობით შეიმუშავოს მისთვის ყველაზე მისაღები ფორმულა, რაც მდგომარეობს იმაში, რომ შეინარჩუნოს ტერიტორიული მთლიანობა, განვითარდეს, როგორც დემოკრატიული სახელმწიფო და გახდეს იმ საერთაშორისო ორგანიზაციების წევრი, რომლებისკენაც ბოლო ათეული წლების განმავლობაში მივილტვოდით.

“ბუნებრივია, ეს ადვილი არ იქნება, მაგრამ, ფაქტია, რომ საქართველოს, როგორც პატარა სახელმწიფოს, ამ მხრივ მეტი სიფრთხილე მართებს.

„მსოფლიო პოლიტიკურ დღის წესრიგზე დავა დღესაც მიმდინარეობს, აკადემიკოსებისა და მკვლევარების ნაწილი ამბობს, რომ მსოფლო მულტიპოლარულ წესრიგისკენ დაიძრა, თუმცა, არსებობენ მეცნიერები, რომლებიც ამტკიცებენ, რომ მიუხედავად ყველაფრისა, აშშ ჯერ კიდევ ინარჩუნებს ჰეგემონობას.

“თუმცა, ფაქტია, რომ გარკვეული სახელმწიფოები ცდილობენ, შეერთებული შტატების ჰეგემონობა თანდათან დააკნინონ.

„ახლა ჩვენ გარდამავალ პერიოდში ვართ, როდესაც უნდა ჩამოყალიბდეს ახალი წესრიგი, ჯერ არავინ არ იცის როგორი სახით იქნება, თუმცა ფაქტია, რომ მსოფლიოში რაღაც-რაღაცეები იცვლება”
rezonansi

კომენტარები ფეისბუქიდან